De lessen die ik leerde in de ouderenzorg

sep 15, 2026

Wat de ouderenzorg mij leerde over aandacht in de spreekkamer

Aandacht in de spreekkamer is de tijd die een arts neemt om te luisteren voordat hij iets uitlegt. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de zorg staat het vaak onder druk. Ik schrijf meestal over radiologie, MRI en preventie. Dit stuk gaat over iets anders.

Naast mijn werk als radioloog werk ik al zo ongeveer vijftien tot twintig jaar in de ouderenzorg en de palliatieve zorg. Ik draai meerdere diensten per maand en begeleid palliatieve trajecten.

Die twee werelden lijken ver uit elkaar te liggen. Toch bepaalt juist de tweede hoe ik naar de eerste kijk.

Het medische deel is vaak het kleinste deel

In de ouderenzorg verricht ik ook schouwen na een overlijden. In die jaren heb ik duizenden mensen geschouwd. Meestal ken ik hen niet. Ik heb ze nooit eerder ontmoet en ken hun familie of levensverhaal niet.

Het medische deel van zo een schouw is klein. Je stelt vast dat iemand niet meer ademt, dat het hart niet meer klopt, je controleert de pupillen en stelt het overlijden vast. Dat is zo gebeurd.

Daarna begint voor mij het belangrijkste deel. Ik ga zitten. En bijna altijd stel ik dezelfde vraag: heeft hij of zij een mooi leven gehad?

Wat er dan gebeurt

Bijna altijd volgt er een gesprek. Soms vertelt de partner, soms zijn het de kinderen. Er wordt gehuild, maar er wordt ook gelachen om herinneringen.

Ik hoef daar niets voor te doen. Ik hoef alleen de vraag te stellen en daarna stil te zijn. Mensen vullen die ruimte zelf, en vaak met meer dan ze vooraf hadden verwacht te zeggen.

Juist op de dag waarop iemand overlijdt, vind ik het belangrijk om niet alleen stil te staan bij het einde, maar vooral bij het leven dat eraan voorafging. Wat betekende hij voor zijn gezin? Waar was zij trots op? Wat blijft er achter?

Voor mij zijn dat tien minuten. Voor een partner of kind kan zo een gesprek onderdeel worden van de herinnering aan een ingrijpende dag.

Vier werelden, vier lessen

Mijn loopbaan is breed geweest. Ik werkte in meer dan vijf academische ziekenhuizen, in of voor meer dan honderd ziekenhuizen en op meer dan vijftig afdelingen spoedeisende hulp. Ook werkte ik voor de politie in Den Haag en Amsterdam in de arrestantenzorg.

Elke wereld leerde mij iets anders. De radiologie leerde mij nauwkeurig naar beelden kijken. De acute zorg leerde mij snel beslissen. De palliatieve zorg leerde mij dat onze rol verandert zodra genezen niet meer aan de orde is: comfort, waardigheid en rust worden dan het belangrijkst.

En de ouderenzorg leerde mij vooral om te gaan zitten en te luisteren.

Wat dat betekent voor een preventief onderzoek

Een scan levert beelden op. Beelden leveren bevindingen op. Maar wat iemand aan die bevindingen heeft, hangt af van het gesprek eromheen.

Dat gesprek is geen formaliteit aan het eind. Het is waar de uitslag betekenis krijgt. Een bevinding die je niet kunt plaatsen, blijft rondzingen. Een bevinding die je begrijpt, kun je wegleggen of er iets mee doen.

Daarom begint een onderzoek bij ons met dezelfde soort vraag als in de ouderenzorg, alleen anders geformuleerd: wat wil je eigenlijk weten? En net zo belangrijk: waar wil je liever niets over horen als er geen aanleiding voor is?

Die twee vragen sturen het hele onderzoek. Ze bepalen welke gebieden we in beeld brengen en wat we terugkoppelen.

Daarom bespreken we bij ons de uitslag direct na het onderzoek. De radioloog draait het beeld met je mee op het scherm en legt in gewone taal uit wat er te zien is. Je gaat niet weken wachten op een brief die je zelf moet zien te duiden. Twee onafhankelijke radiologen beoordelen daarnaast elke MRI.

Op onze pagina over de Full-Body MRI lees je hoe dat onderzoek en het nagesprek verlopen.

Heb je acute klachten? Bel dan eerst je huisarts: we mengen ons niet in een lopend behandeltraject.

Wil je alleen een bepaald gebied laten onderzoeken, dan kan dat ook. Op de pagina Gerichte MRI vind je de scans van afzonderlijke deelgebieden.

Wil je specifiek naar je hart en bloedsomloop kijken, dan brengt Cardio Complete dat in één dag in beeld. Wat we ook doen, het begint met de vraag wat jij wil weten.

Maarten Jansen

CEO · ScanClinic

Veelgestelde vragen over de werkwijze van ScanClinic

Bespreek ik de uitslag met een arts?

Ja. De radioloog bespreekt de beelden direct na het onderzoek met je en legt in gewone taal uit wat er te zien is. Je hoeft niet te wachten op een brief. Elke MRI wordt bovendien door twee onafhankelijke radiologen beoordeeld.

Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig?

Nee, je kunt zelf een afspraak maken. We mengen ons wel niet in een lopend behandeltraject. Heb je acute klachten, bel dan eerst je huisarts. Die kan beoordelen of er iets met voorrang moet gebeuren.

Hoeveel tijd is er voor het gesprek na de scan?

We nemen de tijd om de bevindingen door te nemen en je vragen te beantwoorden. Het gesprek is onderdeel van het onderzoek, geen losse optie. Je gaat weg met een beeld dat je zelf kunt navertellen.

Wie beoordeelt mijn beelden?

Medisch specialisten die BIG-geregistreerd zijn. Bij elke MRI kijken twee onafhankelijke radiologen naar dezelfde beelden. Daarnaast ondersteunt AI-analyse via Hevi AI het beoordelen, zodat subtiele veranderingen eerder opvallen.

Kan ik iemand meenemen naar het gesprek?

Dat kan en het helpt vaak. Twee mensen horen samen meer dan één. Geef het bij het maken van de afspraak even aan, dan houden we daar rekening mee in de planning.